Realizacja zadań związanych ze sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez Władze Raszyna. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata 2012-2025,
Gminny Program Wspierania Rodziny dla Gminy Raszyn na lata 2023-2025,
Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Gminie Raszyn na lata 2021-2025,
Program Osłonowy w Zakresie Dożywiania "Pomoc Gminy w Zakresie Dożywiania na lata 2024-2028",
Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Raszyn na rok 2025,
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej realizowanym politykom, programom i strategiom.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Raszyn związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców.
Na poziom wydatków miała wpływ m.in. utrzymująca się liczba osób wymagających wsparcia z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby oraz niepełnosprawności, a także realizacja świadczeń rodzinnych i opiekuńczych. Istotnym czynnikiem były również rosnące koszty utrzymania oraz konieczność zapewnienia ciągłości usług społecznych, co przełożyło się na stabilny poziom wydatków w porównaniu do roku poprzedniego.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
Obecna struktura organizacyjna Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. GOPS wydatkował 14.157.270,37 zł, w tym dofinansowanie z budżetu państwa na kwotę 9.804.386,39 zł.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są:
środki własne gminy,
dotacje do zadań własnych,
oraz dotacje do zadań zleconych.
W trakcie 2025 r. GOPS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo, pozyskano środki oraz inne świadczenia ze źródeł zewnętrznych, np. w ramach programów "Posiłek w szkole i w domu", "Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej", "Opieka wytchnieniowa" czy „Opieka 75+”.
Ponadto, w ramach prowadzonej działalności statutowej GOPS w swojej bieżącej pracy realizował projekty socjalne i działania środowiskowe, m.in. obsługa organizacyjno–techniczna Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie.
W ramach zadań własnych i zleconych GOPS ustala prawo:
świadczeń pieniężnych w formie: zasiłków stałych, okresowych, celowych i specjalnych zasiłków celowych, wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd,
świadczeń niepieniężnych: praca socjalna, składki na ubezpieczenie zdrowotne, składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne pokrywane ze środków publicznych, pomoc rzeczowa w tym na ekonomiczne usamodzielnienie się, sprawienie pogrzebu, schronienie, posiłek, niezbędne ubranie, organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym, specjalistycznych w miejscu zamieszkania oraz pobyt w domu pomocy społecznej.
Wysokość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie GOPS
Wartość zadań związanych z usługami opiekuńczymi
Najczęściej występującym powodem korzystania z pomocy społecznej w Gminie Raszyn w 2025 r. były długotrwała lub ciężka choroba, niepełnosprawność oraz ubóstwo. Istotne znaczenie miały również inne przesłanki, takie jak bezrobocie, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, a także potrzeba ochrony macierzyństwa. Rzadziej występującymi powodami były m.in. problem alkoholowy, przemoc w rodzinie, trudności związane z opuszczeniem zakładu karnego czy bezdomność. Należy przy tym zaznaczyć, że rodzina może korzystać z pomocy z powodu różnych przesłanek jednocześnie (ta sama rodzina może być ujęta w tabeli przy kilku pozycjach).
Aby uzyskać pomoc ze strony GOPS rodzina lub osoba ubiegająca się o pomoc musi spełnić co najmniej dwie przesłanki tj. po pierwsze dochód osoby lub rodziny nie może przekroczyć kryterium ustawowego, po drugie musi wystąpić co najmniej jedna przesłanka, o której mowa w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wspiera osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej.
Analizując dane za 2025 r. w porównaniu do roku 2024 można zauważyć, że główne powody korzystania z pomocy społecznej pozostały niezmienne. Widoczny jest niewielki wzrost liczby rodzin objętych wsparciem z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby, natomiast spadek odnotowano w przypadku ubóstwa. W pozostałych kategoriach zmiany mają charakter nieznaczny i nie wpływają istotnie na ogólny obraz przyczyn udzielania pomocy społecznej, który pozostaje zbliżony do roku poprzedniego.
W 2025 r. pomocą społeczną objęto 150 rodzin. Wsparcie obejmowało zarówno świadczenia pieniężne, jak i niepieniężne, a także pracę socjalną świadczoną na rzecz rodzin wymagających wsparcia.
Ogółem z programu „Posiłek w szkole i w domu” w 2025 r. skorzystało 68 osób, którym decyzją przyznano świadczenie, w tym 50 dzieci mających miejsce zamieszkania w gminie. Z posiłku skorzystało także 18 osób dorosłych, które miały dowożony obiad do miejsca zamieszkania.
Łączny koszt programu dożywiania w 2025 r. wyniósł 167.536 zł, z czego dotacja z budżetu państwa to kwota 100.521 zł.
Usługi realizowane są w miejscu zamieszkania osoby niesamodzielnej. Skierowane są do osób samotnych, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są ich pozbawione.
W 2025 r. usługi świadczone były na rzecz 20 osób łącznie w wymiarze 4.845 godzin.
Łączne wydatki na realizację zadania w 2025 r. wyniosły 222.975,00 zł (razem z programem „Opieka75+”, z którego otrzymano 11.827,14 zł oraz projektem grantowym „Premia Społeczna”, z którego pozyskano 74.382 zł).
W 2025 r. z opaski teleopieki korzystały 4 osoby oraz ze skrzynki na klucze – 3 osoby z przyznanymi usługami opiekuńczymi.
W 2025 r. udzielono tej formy pomocy 3 osobom bezdomnym, których ostatnie miejsce zameldowania było na terenie gminy Raszyn. Za opłacenie pobytu w schronisku poniesiono koszt 88.955 zł.
Obowiązek kierowania i ponoszenia odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w domu pomocy społecznej w 2025 r. został spełniony wobec 16 mieszkańców.
Roczna odpłatność ponoszona przez gminę wyniosła 952.276,11 zł.
Celem programu jest prowadzenie bardziej niezależnego/samodzielnego i aktywnego życia, wsparcie w wykonywaniu codziennych czynności oraz funkcjonowaniu w życiu społecznym. Skierowany do dzieci do 16. r.ż. z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz osób pełnoletnich posiadających orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym i umiarkowanym albo traktowanym na równi do wymienionych.
Program jest realizowany z Funduszu Solidarnościowego.
W 2025 r. skorzystało z programu 18 osób niepełnosprawnych (8 dzieci z niepełnosprawnością do 16 r.ż. oraz 10 osób pełnoletnich z niepełnosprawnością).
Zrealizowano ogółem 5.659 godzin usługi asystenckiej wraz z kosztami, łącznie dotacja celowa wyniosła 291.037,62 zł.
Celem programu jest wsparcie członków rodzin lub opiekunów sprawujących bezpośrednią opiekę nad dziećmi do 16. r.ż. z orzeczeniem o niepełnosprawności, a także osób pełnoletnich z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, poprzez możliwość uzyskania doraźnej, czasowej pomocy w formie usługi opieki wytchnieniowej.
Program realizowany jest z Funduszu Solidarnościowego.
W 2025 r. zrealizowano 1.608 godzin usług opieki wytchnieniowej dla 10 opiekunów osób z niepełnosprawnością (7 sprawuje opiekę nad 8 dziećmi, a 3 nad osobami pełnoletnimi). Dotacja celowa wyniosła 40.170,66 zł.
Dodatki mieszkaniowe – zadanie własne, świadczenie przysługuje osobom, których stosunek dochodu do wydatków na cele mieszkaniowe (czynsz, opłaty związane z wydatkami mieszkaniowymi) zakwalifikuje ich do świadczenia.
W 2025 r. z tej formy pomocy skorzystało 13 rodzin – mieszkańców gminy na łączną kwotę rocznie 44.250,65 zł. Wypłacono 115 dodatków mieszkaniowych.
Świetlica Środowiskowa „Świetlik” w Rybiu, zlokalizowana przy ul. Spokojnej 23, funkcjonowała w 2025 r. jako placówka wsparcia dziennego oraz animator życia społeczności lokalnej. Placówka realizowała swoje zadania statutowe w oparciu o dwie grupy wychowawcze, dysponując 30 miejscami. Ze sprawozdania wynika, że w 2025 r. ze wsparcia Świetlicy skorzystało 95 dzieci, w tym 42 wychowanków stanowiły dzieci uczęszczające do stałej grupy w roku szkolnym. Dodatkowo wśród podopiecznych znajdowały się dzieci z orzeczeniami (11 osób, głównie ze spektrum autyzmu) oraz dzieci posiadające status obcokrajowca (11 osób).
Zgodnie ze Statutem Świetlica prowadzi dwa zasadnicze rodzaje działań:
Opiekuńczo-wychowawcza placówka wsparcia dziennego
Świetlica obejmowała codzienną opieką dzieci w wieku szkolnym z terenu gminy Raszyn, zapewniając im wsparcie edukacyjne oraz wychowawcze. Realizowane działania obejmowały wyrównywanie szans edukacyjnych, pomoc w nauce oraz zajęcia indywidualne i grupowe rozwijające kompetencje społeczne i wspierające działania terapeutyczne.
W trakcie pobytu dzieci uczestniczyły w zajęciach sportowo-rekreacyjnych, korekcyjnych i kompensacyjnych (w tym z elementami choreoterapii i sensoryki), zajęciach kulinarnych rozwijających kompetencje życiowe oraz zajęciach plastycznych i rękodzielniczych wspierających rozwój manualny, kreatywność i samoocenę. Szczególny nacisk położono na wspieranie rozwoju społeczno-emocjonalnego, budowanie relacji, radzenie sobie z trudnościami oraz wzmacnianie poczucia sprawczości.
Na czas ferii zimowych i wakacji przygotowano specjalną ofertę programową, z której skorzystało łącznie 53 dzieci.
Program codziennej pracy opierał się na działaniach edukacyjnych, wychowawczych, terapeutycznych i rekreacyjnych, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dzieci, w tym dzieci wymagających szczególnego wsparcia.
Animator życia społeczności lokalnej. Placówka prowadziła szeroką działalność animacyjną skierowaną do mieszkańców gminy Raszyn w różnym wieku. W 2025 r. zorganizowano 13 imprez okolicznościowych, w tym m.in. bal karnawałowy, koncerty, piknik rodzinno-sportowy, wydarzenia jubileuszowe, spotkania dla seniorów, konferencje oraz wydarzenia świąteczne. Wiele z nich miało charakter otwarty i cieszyło się dużym zainteresowaniem mieszkańców.
Zorganizowano także 7 przedstawień teatralnych dla dzieci, liczne warsztaty tematyczne (m.in. rękodzielnicze, kulinarne, świąteczne oraz z zakresu cyberbezpieczeństwa dla różnych grup wiekowych) oraz dwa turnieje sportowe dla mieszkańców (tenisa stołowego i szachowy).
W 2025 r. Świetlica realizowała również działania profilaktyczne w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii, w tym program „Pasja” ukierunkowany na wzmacnianie kompetencji społecznych i samooceny dzieci. Placówka nawiązała współpracę z wolontariuszami oraz uruchomiła grupę wsparcia dla mam „Na Spokojnej MamCzas”.
Dodatkowo Świetlica przystąpiła do dwuletniego projektu edukacyjnego „Hakersi i Microsoft” realizowanego we współpracy z Fundacją Sarigato, w ramach którego prowadzone są zajęcia rozwijające kompetencje cyfrowe dzieci i młodzieży.
Placówka angażowała się także w działania związane z przeciwdziałaniem przemocy i hejtowi wśród dzieci i młodzieży, uczestnicząc w kampaniach społecznych oraz konferencjach ogólnopolskich i lokalnych.
W 2025 r. Ognisko realizowało swoje zadania statutowe w oparciu o dwie grupy wychowawcze, dysponując 30 miejscami. W roku sprawozdawczym z placówki korzystało 116 dzieci. Blisko 20% dzieci zapisanych do Ogniska posiada orzeczenie o niepełnosprawności, przeważnie są to dzieci ze spektrum autyzmu. Coraz więcej uczęszcza dzieci ze statusem obcokrajowca – aktualnie jest to 22 dzieci.
Ofertę realizowano poprzez wdrażanie projektów wychowawczych grup w zakresie: wsparcia edukacyjnego, pomocy psychologicznej, zajęć sportowo-rekreacyjnych, zajęć kulinarnych, zajęć plastycznych, zajęć rękodzielniczych oraz zajęć dla 8-klasisty. Realizowano również działania rozwijające kompetencje społeczne i cyfrowe dzieci i młodzieży.
W 2025 r. w Ognisku prowadzono 5 grup Treningu Umiejętności Społecznych dla dzieci z klas 1-8, w zajęciach wzięło udział 35 uczestników. Na czas ferii zimowych i wakacji opracowano specjalną ofertę programową. Łącznie z tych zajęć skorzystało 90 uczestników.
W 2025 r. przeprowadzono cykliczne otwarte warsztaty kreatywne i plastyczne skierowane do dzieci z Gminy Raszyn, w których uczestniczyło około 150 dzieci. Zorganizowano również 3 imprezy okolicznościowe (Święto Pieczonego Ziemniaka, spektakl „Teatr Magic” o emocjach oraz koncert szantowy). Placówka wzięła aktywny udział w ogólnopolskiej kampanii „Dzieciństwo bez przemocy”.
W okresie sprawozdawczym realizowano także projekt we współpracy z Fundacją Sarigato, którego celem było rozwijanie kompetencji cyfrowych dzieci i młodzieży. W projekcie uczestniczyło 15 dzieci. Dzięki udziałowi w konkursie organizowanym przez Fundację Sarigato oraz Match-Trade Technologies wychowankowie Ogniska zdobyli I miejsce za wykonanie strony landing page.
Korzystając ze środków profilaktyki, przygotowano także warsztaty dla rodziców i opiekunów dzieci, mające na celu podnoszenie kompetencji wychowawczych. Prowadzono indywidualną i grupową pomoc psychologiczną dla dzieci i dorosłych. Wspólnie z Klubem „ARKA” zrealizowano projekt „Abstynenckie Wieczory Bluesowe”, w którym uczestniczyło około 160 osób.
Dzięki nawiązaniu współpracy z Fundacją Sarigato udało się stworzyć kącik relaksacyjny wyposażony w nowe meble, wykładziny oraz konsolę do gier.
Działania gminy z zakresu wspierania rodziny dotyczyły również kontynuacji pomocy obywatelom Ukrainy. Wsparcie realizowane w ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, realizowano z Funduszu Pomocy.
Pomoc obywatelom Ukrainy
Udzielona ze środków z Funduszu Pomocy Banku Gospodarstwa Krajowego przeznaczonych na realizację zadań na rzecz pomocy obywatelom Ukrainy na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12 marca 2002 r. o pomocy społecznej w oparciu o art. 29 i 30 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa:
Zasiłek stały wraz ze składką zdrowotną – dla 1 obywatela Ukrainy na kwotę 12.939,24 zł,
Pomoc psychologiczna – dla 2 obywateli Ukrainy na kwotę 1.500,00 zł.
Świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa:
zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłku rodzinnego – dla 58 obywateli Ukrainy na kwotę 6.470,00 zł,
zasiłki pielęgnacyjne – średniomiesięcznie dla 10 osób na kwotę 25.902,00 zł,
świadczenie pielęgnacyjne (stare zasady) – 24 świadczenia na kwotę 78.888,00 zł,
świadczenie pielęgnacyjne (nowe zasady) – 44 świadczenia na kwotę 164.350,00 zł,
składki ubezpieczenia społecznego – 24 świadczenia na łączną kwotę 21.710,00 zł.
Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.
Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.
Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. wyniosły ponad 1,9 mln zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin, a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.
W ramach powyższego zadania finansowano działalność Punktu Konsultacyjnego ds. Uzależnień i Przeciwdziałania Przemocy w Raszynie, przy ul. Poniatowskiego 20, w którym mieszkańcy mogli uzyskać informacje na temat różnego rodzaju uzależnień oraz możliwości ich leczenia. Osoby zgłaszające się samodzielnie były motywowane do podjęcia terapii w placówkach leczenia uzależnień, jak również korzystały z konsultacji psychologicznych i wsparcia specjalistycznego.
Działania Punktu obejmowały również wsparcie osób doświadczających przemocy w rodzinie, a także członków rodzin osób uzależnionych. Prowadzone były działania o charakterze informacyjnym, profilaktycznym oraz konsultacyjnym, ukierunkowane na poprawę funkcjonowania rodzin oraz ograniczanie zjawiska uzależnień.
Głównym partnerem we współpracy na rzecz profilaktyki uzależnień było Raszyńskie Stowarzyszenie Rodzin Abstynenckich „Arka”, które realizowało działania wspierające osoby uzależnione oraz ich rodziny, w szczególności poprzez działania edukacyjne, terapeutyczne i integracyjne..
Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.
Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.